Avrupa'da mısır krizi!

Avrupa’da yazın sert yüzünü göstermesi, tarım piyasasında yeni bir arz alarmını beraberinde getiriyor. Aşırı sıcak ve kuraklık, Avrupa’nın mısır üretim potansiyelini hızla aşağı çekerken, kıtanın önünde yalnızca daha küçük bir hasat değil, aynı zamanda daha pahalı bir hammadde dönemi beliriyor. Özellikle Fransa, Macaristan, Almanya ve Orta Avrupa’daki olumsuz koşullar, mısır bilançosunu sıkılaştırırken, Ukrayna savaşının tedarik kanallarını zorlaştırması krizi daha da derinleştiriyor. Emtia veri şirketi Expana, AB’nin 2026/27 sezonu mısır üretim tahminini geçen aya göre 4,6 milyon ton düşürerek 49,1 milyon tona çekti. Yeni tahmin, geçen sezonun %13,9 altında bulunuyor. Üretimin 5 yıllık ortalamanın da %19 altında kalması bekleniyor. Expana, mevcut görünümün AB’nin 2007/08 ve 2003/04 sezonlarındaki zayıf hasatlarına yaklaştığına dikkat çekiyor. Krizin merkezinde ise önemli mısır üreticilerinden Fransa bulunuyor. Fransız Tarım Bakanlığı, 2026 mısır üretiminin geçen yıla göre yüzde 35 düşüşle 9 milyon tona gerilemesini bekliyor. Bu rakam, en az 1980’den bu yana görülen en düşük üretim anlamına geliyor. Üstelik düşüş yalnızca verimden kaynaklanmıyor.

Konuya ilişkin edinilen son bilgilere göre; Fransa’da mısır ekim alanının da yüzde 21 daralarak 2025’e göre belirgin biçimde gerilemesi bekleniyor. Ortalama verim tahmini hektar başına 7,03 tonla 2003’ten bu yana en düşük seviyeye işaret ediyor. Özel sektör analisti Argus Media ise Fransa üretimini daha da düşük, 6,9 milyon ton olarak öngörüyor. Avrupa’daki mısır sıkışıklığı gıda, yem piyasalarının yanında etanol pazarını da vuruyor. Özellikle GDO'suz mısır bulmakta yaşanan zorluklar, üreticiler açısından ayrı bir sorun oluşturuyor. Mısır bazlı etanol üreticileri de dördüncü çeyrek öncesinde hammadde bulmak için daha agresif alımlara yöneliyor. Fransa ve Macaristan gibi önemli üretim bölgelerindeki kayıplar, özellikle Belçika ve Hollanda’daki etanol ve yem sektörlerini doğrudan etkiliyor. Üreticilerin karşı karşıya olduğu tabloyu yüksek doğal gaz fiyatları ve lojistik sorunlar daha da ağırlaştırıyor. Mısır fiyatlarındaki yükselişi üretim maliyetlerine yansıtmak isteyen etanol tesisleri, aynı zamanda daralan marjlarla mücadele ediyor. Buna savaş kaynaklı lojistik sorunlar ve Tuna Nehri’ndeki düşük su seviyelerinin taşımacılığı zorlaştırması ekleniyor. Platts, 5 Ağustos itibarıyla T2 yakıt etanolünün fiyatını metreküp başına 714,75 euro olarak belirledi.

Mısırdaki kayıp Avrupa tahıl piyasasının genel dengesinden bağımsız değil. Expana, AB'nin yumuşak buğday üretim tahminini de 1,5 milyon ton azaltarak 126,8 milyon tona çekti. Bu rakam geçen sezonun yüzde 7,2 altında. Arpa üretimi için tahmin 51,4 milyon tonla yukarı revize edilse de bu miktar da geçen sezonun yüzde 10 gerisinde kalıyor. Avrupa'daki arz açığını kapatmak isteyen alıcıların gözü Polonya, Brezilya ve ABD'ye çevriliyor. Polonya'da mahsul koşulları görece iyi olsa da çiftçilerin ton başına 230 euronun üzerinde fiyat talep etmesi, alıcıların işini zorlaştırıyor. Polonya mısırına özellikle Avusturya ve Macaristan'daki etanol üreticilerinin talebinin artması bekleniyor. Ukrayna ise potansiyel bir tedarik kaynağı olmasına rağmen savaş nedeniyle güvenilir bir alternatif olmaktan uzaklaşıyor. Brezilya ve ABD ise fiyatların yükselmesi halinde Avrupa için alternatif tedarikçiler olabilir. AB-Mercosur anlaşması kapsamında kimyasal amaçlı etanol için 50 bin tonluk gümrüksüz kota bulunuyor. Ajans Türk editörleri gelişmelerin detaylarını aktarmayı sürdürüyor.