AYM’de ‘kadına kütük’ tartışması

Nüfus Hizmetleri Kanunu’nda “Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır. Kocası ölen kadın yeniden evlenmedikçe ölen kocasının aile kütüğünde kalır. Ancak dilerse babasının kütüğüne dönebilir” kuralı yer alıyor. Bu düzenleme, kadının evlenmesiyle birlikte zorunlu olarak kocasının hanesine taşınmasına yol açıyor. İstanbul 14.

Konuya ilişkin edinilen son bilgilere göre; Asliye Hukuk Mahkemesi, bir dava nedeniyle bu kuralın iptali için Anayasa Mahkemesi’ne dava açtı. Yerel mahkeme, itiraz başvurusunda söz konusu kuralın cinsiyet temelli bir ayrımcılık oluşturduğunu bu durumun Anayasa’nın eşitlik ilkesi dahil bir çok maddesine aykırı olduğunu savundu. Anayasa Mahkemesi ise söz konusu kuralın iptal istemini oyçokluğuyla reddetti. Kararın gerekçesi Resmi Gazete’de yayınlandı. Kararda, nüfus kütüğünün idare bünyesinde bir kayıt sistemi olduğuna işaret edilerek, “Kuralda öngörülen muamelenin ayrımcılık yasağı çerçevesinde değerlendirilmesine imkân bulunmamaktadır” denildi.

5 üye ise söz konu kuralın iptal edilmesi gerektiğini savunarak karşı oy yazısı yazdı. Karşı oyda, “Evlenen kadının kaydının baba hanesinden çıkarılarak kocasının hanesine taşınması, kadının aile içindeki hukuki konumunu bağımsız birey olmaktan ziyade önce baba, sonra koca hanesi üzerinden tanımlayan tarihsel ve ataerkil bir anlayışın devamı niteliğindedir” denilerek şu görüşlere yer verildi: “Aile birliğinin idari kayıtlarda görünür kılınması gerekiyorsa bu amaç, eşlerden birinin diğerinin hanesine taşınmasıyla değil, eşler ve çocuklar arasında cinsiyet ayrımı yapmayan bağlantılı kayıt sistemiyle sağlanabilir. Kadının evlenmeden önce baba hanesinde, evlendikten sonra koca hanesinde, kocasının ölümü halinde ise yeniden evlenmedikçe ölen kocasının aile kütüğünde kalması; kadının kendi adına bağımsız bir hukuki merkez olarak değil erkek aile üyeleri üzerinden konumlandıran bir kayıt anlayışına dayanmaktadır. Bu anlayışın nüfus kayıt sisteminde yer alması, onun teknik niteliğini değil; cinsiyet temelli ayrımcılık içeren karakterini ortaya koymaktadır. Kadının evlenmekle birlikte koca hanesine taşınması eşitlikçi aile anlayışıyla bağdaşmamaktadır.“ Türkiye ve dünyadaki en güncel gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin. Ajans Türk editörleri gelişmelerin detaylarını aktarmayı sürdürüyor.