Belçika'da bütçe krizi. Başbakan De Wever istifa etti, Kral süreci erteledi

Belçika Başbakanı Bart De Wever, federal hükümetin bütçe müzakerelerinde uzlaşma sağlanamaması üzerine Kral Philippe'e istifasını sundu. Belçika Kraliyet Sarayı, X platformu üzerinden yaptığı açıklamada Kral Philippe'in Başbakan De Wever'i makamında kabul ettiğini duyurdu.

Açıklamada, başarısızlıkla sonuçlanan bütçe görüşmelerinin ardından De Wever'in istifasını verdiği teyit edildi. Kraliyet Sarayı, Kral Philippe'in istifa konusundaki kararını şimdilik askıya aldığını ve koalisyonu oluşturan çoğunluk partilerinin liderleriyle istişarelere başlayacağını kaydetti.

Kral Philippe'in istifayı resmen kabul etmesi durumunda ülkede yeni bir hükümet kurma süreci işleyecek. Yeni kabine göreve başlayana kadar De Wever hükümeti, günlük devlet işlerini aksatmamak amacıyla geçici hükümet sıfatıyla görevini sürdürebilecek.

Kralın siyasi partilerle yapacağı temasların ardından yeni bir koalisyon kurulması için resmi girişim başlatması da masadaki seçenekler arasında yer alıyor. Koalisyon ortaklarının yeniden uzlaşamaması veya alternatif hükümet modellerinin sonuçsuz kalması halindeyse Belçika'da erken seçime gidilmesi ihtimali öne çıkıyor.

BÜTÇEDE UZLAŞI SAĞLANAMADI Koalisyon ortakları, yerel saatle pazar akşamı saat 21.00'de başlayan ve pazartesi sabaha karşı saat 01.00 sularında sona eren çekirdek kabine toplantısında 2029 yılına kadar öngörülen 10 milyar euroluk bütçe tedbirleri üzerinde uzlaşma sağlayamadı. Geçen yılki bütçe görüşmelerinde de sarayı ziyaret eden De Wever, o dönemde hükümetin istifasını sunmamış ve taraflar uzlaşma arayışı için 50 günlük ek süre tanınması konusunda anlaşmıştı.

Gelişmenin Detayları

Birkaç hafta önce yaptığı açıklamada yeni yıla geçici bütçeyle başlanmasını "kabul etmeyeceğini" belirten De Wever, koalisyondaki tıkanıklık karşısında harekete geçmek zorunda kaldı. Hükümetin istifa sunması otomatik olarak erken seçime gidileceği anlamına gelmiyor.

Diğer koalisyon partileri görüşmelerin ardından henüz resmi bir açıklama yapmadı. BÜTÇE MASASINDA VERGİ VE SAĞLIK HARCAMALARI ÇATLAĞI Müzakerelerin başlangıcında Flaman Sosyalist partisi Vooruit, masadaki teklifin "dengesiz" olduğunu kaydetti.

Vooruit'den yapılan açıklamada, "Biz bir anlaşma istiyoruz; sıradan insanları, sağlık sistemimizi ve emeklilerimizi koruyan, büyük servet sahiplerinin somut ve net katkı sağladığı adil bir anlaşma arıyoruz." ifadelerine yer verildi. Açıklamada ayrıca, "Sıradan insanların ve sağlık sektörümüzün üzerindeki yükü hafifletmek istiyoruz; şu an masada duran metin bu niteliği taşımıyor ve insanların beklediği bu olmadığı için durum son derece üzücü." değerlendirmesi yapıldı.

De Wever, genel bir KDV artışına kesin biçimde karşı çıkan Frankofon liberal parti MR ile yaşadığı gerilimin ardından genel artış planını geri çekip sınırlı sayıda üründe kategori değişikliğine yönelmişti. Bu adım bütçe tasarrufunun ağırlığını sağlık harcamalarındaki kesintilere kaydırdı; Vooruit ve merkez çizgideki Les Engagés ise sağlık kesintilerine karşılık en varlıklı kesimlerden daha fazla vergi alınmasını talep etti.

Vooruit lideri Conner Rousseau, servet sahiplerinden alınacak katkı payı çıtasını 1,5 milyar euroya çıkarırken Başbakan De Wever kendi bütçe cetvelinde bu miktarı 1 milyar euro ile sınırlı tuttu. Les Engagés partisinin dün sermaye kazancı vergisinin artırılması dahil yeni mali tedbir listesi sunması üzerine MR bu öneriyi derhal "mali dehşet listesi" olarak niteledi.

Kendi girişimci tabanından gelen baskılar nedeniyle zenginlere yönelik ek vergilere mesafeli duran milliyetçi parti N-VA ile MR, masada Vooruit ve Les Engagés bloğuyla karşı karşıya geldi. PİYASALARDA FAİZ BASKISI ARTIYOR Tıkanıklık nedeniyle Belçika'nın yeni yıla acil durum bütçesi sayılan geçici tahsisat sistemiyle başlaması kaçınılmaz hale geldi.

Bütçe açığı ve yüksek kamu borcu nedeniyle yakın izlemede tutulan Belçika'nın harcama planında uzlaşamaması finans piyasalarına olumsuz bir işaret veriyor. Belçika devlet tahvili getirileri son aylarda sert yükseliş gösterdi.

De Wever, giderek yaklaşan borç ve faiz sarmalının hükümeti yalnızca mevcut kredilerin faizlerini ödeyebilmek için yeni borçlanmalara iteceği uyarısında bulunmuştu. De Standaard gazetesine konuşan ismi belirtilmeyen bir müzakereci, "Hükümet ortaklarından hiçbirinin seçimlerden bir kazancı yok." dedi.

Belçika siyasetinde Charles Michel başbakanlığındaki hükümet döneminde de bağlayıcı olmayan Marakeş Göç Paktı sebebiyle hükümetin düşmeyeceği öngörülmüş ancak koalisyon dağılmıştı.