Bu kadarı da pes dedirtti: ‘İkincil dolandırıcılık’ tuzağı! Ev ve arabasını kaybedenler var

Telefonunuz çalıyor. Arayan kişi, yaşadığınız mağduriyeti sizden daha iyi biliyor.

Ne kadar para kaybettiğinizi, nasıl dolandırıldığınızı, hatta kimseyle paylaşmadığınızı düşündüğünüz bazı kişisel ayrıntıları bile biliyor. Üstelik bu kez sizi dolandırmak için değil, kaybettiğiniz parayı geri almak için aradığını söylüyor.İlk anda şaşırıyorsunuz.

Çünkü karşınızdaki kişi, yaşadıklarınızı gerçekten biliyor gibi görünüyor. Ardından bir başka kişi devreye giriyor: Bir avukat, banka görevlisi ya da başka bir yetkili...Dosyanızın ilerlediğini, paranızın bulunduğunu ancak işlemin tamamlanabilmesi için bir ödeme yapılması gerektiğini söylüyor.

Tam da bu noktada, daha önce dolandırılmış bir kişi için en güçlü zaaf devreye giriyor: Kaybettiği parayı geri alma umudu.Siber suç uzmanı Avukat Dr. Ceren Küpeli, son dönemde bu yöntemle gerçekleştirilen dolandırıcılık vakalarının arttığına ve çok sayıda dosyayla karşılaştığına dikkat çekti.

Küpeli, yöntemi “ikincil dolandırıcılık” olarak tanımlarken, yaşananların bir tesadüf olmadığını vurguladı.Ancak asıl dikkat çekici olan, dolandırıcıların mağdurlara nasıl ulaştığı ve güvenlerini nasıl kazandığı...

Detaylara biraz daha yakından bakalım...ELLERİNDE ‘KOLAY AV LİSTESİ’ VARİlk akla gelen sorular şunlar: Dolandırıcılar daha önce mağdur edilmiş bir kişiyi nasıl buluyor? Mağdurun hangi dolandırıcılığa kandığını, ne kadar para kaybettiğini ve hangi noktadan ikna olduğunu nereden biliyorlar?

Ceren Küpeli’ye göre bu bilgiler, aynı dolandırıcılık örgütünün farklı numaralarla yeniden devreye girmesiyle kullanılabiliyor. En ilginci ise ikincil olarak dolandırılacak kişilerin listesinin özel bir adı bile olması: ‘sucker list’ yani kolay av listesi.

Küpeli, “Bu listede mağdurun yaşadığı ilk dolandırıcılıkta ne kadar para kaybettiği, hangi senaryoya kandığı, hangi duygusal düğmesine basıldığında ikna olduğu, hatta yaşı ve yalnız yaşayıp yaşamadığı bilgisi bile işleniyor. İkincil dolandırıcılıklar açısından, yüksek meblağ kaybetmiş kişiler ideal bir av olarak değerlendiriliyor” dedi.

Bu ti̇p dolandiricilikta nelere di̇kkat etmeli̇yi̇z?Hangi̇ i̇şaretler önemli̇?Bu soruma Ceren Küpeli, "İkincil dolandırıcılıklar yönünden; mağduriyetiniz akabinde, siz herhangi bir bilgi paylaşımı veya yasal başvuru yapmadan; ‘kendiliğinden’ size ulaşarak paranızı geri almanız için peşin ödeme isteyen kişilere şüpheli yaklaşılması gerekli. Bu noktada öncelikle şüphenizi çekmesi gereken kısım; dolandırıldığınızın bu kişilerce nasıl öğrenilmiş olduğu” cevabını verdi.

Ayrıca Küpeli, şüphe uyandırması gereken üç işarete dikkat çekti.1- Sizi arayan kişinin kendisini avukat, savcı, banka çalışanı veya başka bir resmî görevli olarak tanıtmasıGerçek bir adli süreç, sizi telefonla arayan bir kişinin yönlendirmesiyle başlamaz.

Özellikle telefonda kendisini avukat, savcı, polis, banka yetkilisi ya da başka bir resmî kurum çalışanı olarak tanıtan kişilere karşı dikkatli olun. Size bir işlem yapmanız, para göndermeniz veya kişisel/bankacılık bilgilerinizi paylaşmanız yönünde baskı kuruluyorsa, görüşmeyi sonlandırın ve ilgili kurumun resmî iletişim kanallarından kendiniz doğrulama yapın.2- Komisyon, vergi, bloke kaldırma bedeli, sigorta veya benzeri gerekçelerle acil ödeme talep edilmesiPara iadesi, tazminat veya bir alacağın tarafınıza ödenmesi sürecinde; komisyon, vergi, bloke kaldırma ücreti, sigorta bedeli gibi gerekçelerle, özellikle de ‘acil’ koduyla sizden ödeme istenmesi ciddi bir şüphe işaretidir.

Dolandırıcıların, bu ödemelerin mantıksızlığını gizlemek için farklı yöntemlere başvurduğunu görüyoruz. Bunlardan biri de yabancı ülkelerdeki banka hesaplarını göstererek, ‘Bu ülkede para iadesi yapılabilmesi için ön ödeme gerekiyor’ gibi gerçeğe aykırı gerekçeler sunmaları.

Bir ödemenin gerçekten gerekli olup olmadığını, yalnızca karşı tarafın sunduğu belge, hesap bilgisi veya açıklamalara dayanarak kabul etmeyin. Süreci bağımsız ve resmî kanallardan doğrulayın.3- Aciliyet ve baskı oluşturularak ödeme yapmaya zorlanmanız‘Bugün ödeme yapmazsanız paranızı bir daha alamazsınız’, ‘Son fırsat’, ‘Dosyanız kapanacak’ veya ‘Hemen işlem yapmanız gerekiyor’ gibi ifadelerle sizi çaresiz ve baskı altında bırakmaya çalışıyorlarsa, bu da önemli bir alarm işareti.

Burada şüphe duygusu, çoğu zaman küçümsenen ancak bizi tehlikeye karşı uyaran çok kıymetli bir iç alarm. Mağdurların önemli bir bölümünde, süreç içerisinde bir şeylerin yanlış olduğuna dair şüphe oluşmasına rağmen işlemlere devam edildiğini görebiliyoruz.

Oysa şüphe duyduğunuz anda yapılabilecek en doğru şey, işlemi durdurmak ve karşı tarafı araştırmak.