Doğayı koruma sorumluluğu nasıl öğretilir?

Gizem: Gülay, sosyal medyada bir haber gördüm... Kolombiya önümüzdeki yıldan itibaren eğitim sisteminin hayvanlara ve doğaya saygı konularını zorunlu olarak dahil etmesini sağlayan ‘Empati Yasası’nı onaylamış.

Gülay: Harika bir habermiş. Adı da çok güzel, empati...

Gizem: Ne çok ihtiyaç duyduğumuz bir şey bizim de. Yine sosyal medyada Akdeniz sularımızın ne hale geldiğini gördüm ve çok üzüldüm.

Çöpler, mikroplastikler; masmavi sular zehir dolmuş. Yine Belgrad Ormanı’nda koşuya çıkanlar videolar paylaştı, her yer çöp içindeydi!

Küçük yaşta verilecek bu zorunlu ders, ağacın yaşken eğilmesini sağlıyor. Gülay: Akdeniz’deki o plastikler, Ayvalık’a kadar gelmiş.

Temmuzda Antalya’da gördüğümde inanamamıştım o parça parça naylonlara. Geçen hafta Cunda öyleydi.

Mikroplastik değil onlar. Dönüşüm için öğütülmüş ama sonraki aşamaya geçmek yerine denizlerimize atılmış plastik çöpleri.

Birkaç santimlik parçalara ayrılmış plastikler, milyonlarca, denizin rengi değişmiş. Bu hainliği kim, nasıl yaptı!

Akıl alır gibi değil. Gizem: Haklısın.

Bu ülkenin topraklarını, denizlerini, doğasını koruyamıyorsak vatan sevgisinden nasıl bahsedebiliriz ki!

Konuya ilişkin edinilen son bilgilere göre; Dün biraz araştırdım; bizim eğitim sistemimizde doğayı, çevremizi, ormanlarımızı koruyan bazı dönemsel projeler ve seçmeli dersler var. Ancak bana sorarsan yeterli değil.

Hayat bilgisi dersinin içinden çıkarılıp müfredata zorunlu bir ders olarak eklenmeli diye düşünüyorum. Gülay: Katılıyorum sana.

Öğretim yılı başında işlenen ‘Yeşil Vatan’ konusu orman yangınlarından sonra bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmıştı, hatırlarsın. Artık Dünyamızın kısıtlı kaynaklarının korunması da doğaya karşı sorumluluklarımız da çocuk yaşta öğretilmesi ihtiyaç haline gelmiş konular.

Bunları toplum olarak içselleştirmek zorundayız. Yeni Zelanda yerlisi Maorilerin bir kelimesi var: Kaitiakitanga.

Yani doğayı koruma sorumluluğu. Onlara göre insan doğanın sahibi değil, sadece emanetçisi.

Belki de bu yüzden Yeni Zelanda dünyanın doğası en iyi korunmuş ülkelerinden biri. Gizem: Ailelerin evde çocuklara vermesi gereken çevre ve hayvanları koruma bilincini de unutmamak gerek.

Çok küçük yaştan başlıyor bu farkındalık kazanımları. Her zaman olduğu gibi ebeveyn yine çocuğun karşısında dev bir ayna oluyor.

Biz çevre temizleme, hayvan beslemeye, yardıma ihtiyacı olan yaralı hayvanlara o kadar çok el attık ki Bodrum’da yaşarken, Lorin şimdi gittiği parklarda bulduğu camları toplayıp kamu spotu tadında YouTube videoları çekiyor; “Arkadaşlar inanabiliyor musunuz, burada her yer cam parçası dolu” diyerek... Gülay: Sanırım Lorin’in YouTuber olma hedefini kabullenmen gerek Gizemciğim (gülüyor).

Bak, hem de harika bir içerik bulmuş. Bu konuda yazılmış çok güzel çocuk kitapları var.

Ayrıca doğa derneklerinin çocuklar için düzenlediği kurslar, atölyeler...

Bütün bunları değerlendirmemiz lazım. Gizem: Kabul ettim Gülaycığım (gülüyor).

Evet, hem de o kadar çok ki... ÇEKÜL’ün (Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı) sitesine muhakkak bir göz atmalı ebeveynler, birçok farklı atölyesi var, yaş gruplarına göre değişiyor.

Bazıları alanda, bazıları yüz yüze ya da çevrimiçi. TURMEPA’yı takip ederek ya da gönüllüsü olarak sıklıkla yaptıkları deniz dibi, sahil kıyısı ve orman temizleme çalışmalarına çocuklarla katılabilirsiniz.

Asıl doğa bilinci ve sevgisi doğayla iç içe olunduğunda kuruluyor. Bunun için deneyiminiz varsa doğada ailece bir kampa gidebilir ya da belediyelerin, derneklerin düzenlediği doğa kamplarına katılabilirsiniz.

AKUT Doğada Yaşam Baba Çocuk Kampı bu anlamda epey efektif. Siz de eldiven ve çöp poşeti alarak çocuğunuzla yakındaki parkları, sahilleri temizliğe gidebilirsiniz.

Teorik bilgiler önemli ama pratikte öğrenilenin yerini doldurmuyor. TRT Çocuk Ebeveyn Akademisi ve Envikid internet sitelerinde de çocuklarla yapılacak farklı çevre etkinlik önerileri var.

Gülay: Ben de birkaç kitap önerisinde bulunayım... En sevdiklerimden biri ‘Soso’nun Kompost Kitabı’.

Çocuklarla geri dönüşüm, sıfır atıktan kompost ve bahçecilik gibi konularda atölye çalışmaları yürüten yazar Sima Özkan, bu kitapta çocuklara basit ve eğlenceli dille geri dönüşümü anlatıyor. Sima Özkan’ın ‘Bu Renge Orman Denir’ kitabı da çocukların severek okuduğu bir hikâye.

Eric Carl’ın yazdığı ‘Minik Tohum’ adlı kitapta çocuklar bir bitkinin yaşam döngüsüne ve büyüme evrelerine tanık oluyorlar. Minik tohumun büyümek için gösterdiği çaba, çocuklara zorluklarla mücadele etme mesajı veriyor.

Türkiye İş Bankası Yayınları’nın ‘Küçük Meşe Palamudu’ ve ‘Dünyada Neler Var’ kitaplarıysa raflarda kolaylıkla bulabileceğiniz, çok okunan iki hikâye. Ajans Türk editörleri gelişmelerin detaylarını aktarmayı sürdürüyor.