DOSYA: Antik Kentler

Her yıl milyonlarca yerli ve yabancı turisti ağırlamasıyla "turizm merkezi" olarak bilinen Antalya, deniz, kum ve güneş üçlüsünün yanı sıra antik kentleri, ören yerleri ve kültürel miras öğeleriyle ön plana çıkıyor. Geçmişte çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapan Antalya'da, 100'e yakın antik yerleşim olduğu belirtiliyor. Adeta "açık hava müzesi" olan Antalya'daki antik kentler ve ören yerlerinin 19'unda kazı çalışmaları sürüyor, çıkarılan buluntular çeşitli medeniyetlerin izlerini taşıyor. UNESCO'nun Dünya Mirası Listesi'nde yer alan ve tarihi milattan önce 7000'lere dayanan Efes Antik Kenti, farklı uygarlıklardan izlerle ziyaretçilerini geçmişe yolculuğa çıkarıyor. Efes, Pergamon, Metropolis, Smyrna antik kentleri ile Yeşilova ve Ulucak höyüklerinde yürütülen kazılar, son dönem buluntularıyla Ege'deki arkeolojik zenginliği gözler önüne seriyor. Bugüne kadarki kazılarda bulunan amfi tiyatro, meydan, su kanalı, çeşmeler, sütunlar ile heykeller, tabloları andıran mozaikler, balık ve kuş figürleri, tarihten kesitler sunuyor. Konya'daki Çatalhöyük, Kubadabad Saray Külliyesi ve Savatra Antik Kenti, Aksaray'daki Mokissos Antik Kenti ile Afyonkarahisar'daki Apameia ve Amorium antik kentlerinde devam eden kazılar, geçmişle bugün arasında köprü kuruyor.

Konuya ilişkin edinilen son bilgilere göre; Bugüne kadar kapısız evler, kadın ve erkek heykelcikleri ve çoklu mezarlar bulunan, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki Çatalhöyük, 9 bin yıl öncesine dair yeni ipuçları vermeye devam ediyor. Kayseri'de yürütülen kazılarda Keykubadiye Sarayı'nın hamam bölümü, Yamula Barajı kıyısında çok sayıda zürafa fosili, Sivas Kayalıpınar'da Hitit Kralı Hattuşi'nin kil mühür baskısı ortaya çıkarıldı. Yozgat Kerkenes Harabeleri'nde fil dişi parçaları, Kırıkkale Büklükale'de ise sikke ve ok uçları ile çeşitli eserler bulundu. Bartın'daki Amastris, Karabük'teki Hadrianopolis ve Düzce'deki Prusias ad Hypium antik kentlerinde sürdürülen kazı çalışmalarında geçmiş dönemlere ait antik tiyatro, "tılsımlı damga mühür", Büyük İskender'e ait heykel başı, "su perisi heykeli" gibi çok sayıda buluntuya ulaşıldı. Çanakkale'de Troya ve Assos, Kütahya'da Aizanoi, Eskişehir'de Karacahisar, Küllüoba ve Şarhöyük, Bursa'da İznik Gölü'ndeki batık bazilikanın aralarında olduğu antik alanlarda yapılan kazılarda eski dönemlere ait çok sayıda eser çıkarıldı. Bilecik'in Bahçelievler Mahallesi'nde bir apartmanın yanındaki boş arsada 9 bin yıl öncesine ait yaşam alanlarına, Kütahya'nın Tavşanlı ilçesindeki höyükte 3 bin 700 yıllık olduğu değerlendirilen iki insan iskeletine ulaşıldı. Adana'da "Yenilmez Şehir" adıyla bilinen Anavarza, Mersin'deki Kelenderis, Olba, Elaiussa Sebaste ve Soli Pompeipolis, Osmaniye'deki Kastabala ve Hatay'daki Epiphaneia antik kentlerinde kazılarla yeni buluntulara ulaşılmaya çalışılıyor.

Bölgede milattan önce 900-600 yılları arasında hüküm sürdüğü bilinen Urartuların başkent olarak kullandığı Van, o döneme ait eserlerin en çok ortaya çıkarıldığı illerin başında geliyor. Urartular dönemine ait birçok kalenin bulunduğu kentte, Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle yapılan kazı çalışmalarında başta Ayanis ve Çavuştepe kaleleri olmak üzere birçok yerde ortaya çıkarılan birbirinden değerli eserler Van Müzesi'nde sergileniyor. Çorum'un Boğazkale ilçesinde Hititlerin başkenti Hattuşa'da 1906'da başlayan arkeolojik kazı çalışmalarında bugüne kadar heykeller, kabartmalar ve vazolar ile üzerinde Kalaşma ülkesine ait dilden paragrafın bulunduğu tabletin de yer aldığı pek çok esere ulaşıldı. Gümüşhane'nin Kelkit ilçesindeki Satala Antik Kenti'nde çok sayıda kılıç ve mızrak kalıntısı ile çok kollu büyük demir şamdan bulundu, Kars'taki Ani Ören Yeri'nde bugüne kadarki kazılarda "suda doğum"un ilk örneğinin yaşandığı değerlendirilen taş küvet ile mezar odalarından oluşan büyük bir mezarlık ve çok sayıda eser gün yüzüne çıkarıldı. Tekirdağ'daki Perinthos Antik Kenti'nde bugüne kadarki kazılarda 5 bin yıllık olduğu değerlendirilen seramik, kaşık parçası, pişirme kapları ve hayvan kemikleri bulundu, antik tiyatronun ortaya çıkarılmasına çalışılıyor. Traklara ait tapınak ile "ilaç fırını"nın bulunduğu Heraion-Teikhos Antik Kenti'nde ise kumaş boyama teknikleri ve dokuma tezgahlarına ilişkin izlere rastlandı. Anadolu Ajansı web sitesinde, AA Haber Akış Sistemi (HAS) üzerinden abonelere sunulan haberler, özetlenerek yayımlanmaktadır.Abonelik için lütfen iletişime geçiniz. Ajans Türk editörleri gelişmelerin detaylarını aktarmayı sürdürüyor.