Dünyanın en eski ve en büyük açık hava çarşılarından biri: Kemeraltı

İzmir’in kalbi nerede atıyor diye sorsanız, Kemeraltı derim. Çocukluğumun en heyecanlı günleri burada geçti.

Annem uzun bir liste hazırlardı. Evde eksik ne varsa tek tek yazardı.

Ben bilirdim ki yakında Kemeraltı’na gidiyoruz. Ne ararsanız Kemeraltı’nda bulunurdu.

Bugün dünyanın dört bir yanında seyahat ediyorum. Sayısız tarihi çarşı gezdim.

Ama dönüp dolaşıp beni aynı heyecanla karşılayan yer yine Kemeraltı... Dar sokaklarına her girdiğimde çocukluğuma dönüyorum.

Yıllar geçtikçe fark ettim ki Kemeraltı sadece bir alışveriş merkezi değilmiş, dev bir gastronomi mabediymiş. Çocukluğumun en güzel pideleri, balık ekmekleri, dönerleri burada yenirdi.

Kemeraltı’nın bugün hâlâ ayakta duran ruhunu anlamak için biraz geçmişe gitmek gerekiyor. Bu konuda yıllarını İzmir’e ve Kemeraltı’na tanıklık ederek geçiren gazeteci Sökmen Talay’la konuştum.

Anlattıkları, benim çocukluk anılarımla da bire bir örtüşüyor. Bir zamanlar Alsancak bugünkü kadar popüler değilken, İzmir’in gerçek merkezi Kemeraltı’ydı.

Şehrin sosyetesi de, esnafı da, öğrencisi de burada buluşurdu.

Konuya ilişkin edinilen son bilgilere göre; Birinci, İkinci ve Üçüncü Beyler sokakları dönemin en hareketli noktalarıydı. Süleyman Ferid Eczacıbaşı’nın ürettiği Altın Damlası kolonyasının kokusu çarşıya yayılır, Şekerci Ali Galip’in önünde kuyruklar oluşurdu.

Kemeraltı başlı başına bir gastronomi dünyasıydı. Petek Döner, Kemeraltı Börekçisi, Şükran Lokantası, Ekmekçibaşı, Bodrum Meyhanesi, Mennan Pastanesi ve Güven Lokantası gibi mekânlar yalnızca yemek yenilen yerler değil, İzmir’in sosyal hayatının da merkezleriydi.

Zaman içinde şehir büyüdü, alışveriş alışkanlıkları değişti. Ancak Kemeraltı’nın en kıymetli özelliği hiç kaybolmadı: Kuşaktan kuşağa aktarılan ustalıklar ve ayakta kalmayı başaran köklü esnaf kültürü.

Son yıllarda Kemeraltı’nın adını dünya gastronomi haritasına taşıyan en önemli adreslerden biri Ayşa Boşnak Börekçisi. Michelin Rehberi’nin Bib Gourmand kategorisine aldığı mekân, Boşnak ve Osmanlı mutfağının örneklerini sunuyor.

Kemeraltı’nda güne erken başlamak isteyenlerin ilk adresi kahvaltı salonları. Unbeyi Katmer, sıcak katmeri ve serpme kahvaltısıyla öne çıkıyor.

Geleneksel kahvaltı kültürünü yaşatan adreslerden biri de Konya Mandırası Kahvaltı Salonu. Kemeraltı denince akla ilk gelenlerden biri taş fırın pidelerinin kokusu. 600 yıla yaklaşan geçmişiyle Haktanır Pide ilk sırada geliyor.

Bir süre hizmete ara verdiğinde tüm İzmir’in konuştuğu, yeniden açıldığındaysa adeta bayram havası yaşatan bu efsanevi mekânın önünde hâlâ kuyruklar oluşuyor. Kemeraltı müdavimlerinin vazgeçilmez adreslerinden biri olan Numan Pide’ye de listede mutlaka yer vermeli.

Esnafın öğle masası: Kemeraltı’nın ruhunu anlamak isteyenlerin öğle saatlerinde bir esnaf lokantasına oturması şart. Tarihi Kemeraltı Lokantası yaklaşık 70 yıldır Ege mutfağının klasiklerini servis ediyor.

Güven Lokantası 1939’dan bu yana hizmet veriyor. Mahmut Usta Esnaf Lokantası’ysa kuzu etli şevketibostan, işkembeli nohut ve kelle paça çorbasıyla tanınıyor.

Köftenin üç silahşoru: Hisarönü’ndeki Köfteci Mehmet Irmak, onlarca yıldır değişmeyen kimseye söylemediği reçetesiyle özel bir mekân. Köfteci Murat ve Köfteci Okan da bölgenin sevilen köftecileri arasında.

Gelenekten geleceğe: Son yıllarda Kemeraltı’nda geleneksel mutfağı yeniden yorumlayan işletmeler dikkat çekiyor. Bunlardan biri Zırhdeli Kemeraltı; Anadolu kebap kültürünü modern sunumlarla buluşturuyor.

Kumrunun tahtı: Kumrucu Apo yıllardır ziyaretçilerini ağırlıyor. Son dönemde öne çıkan Kumrucu Sadoo, farklı yorumlarıyla dikkat çekiyor.

Müdavim de kısa sürede ilgi gören adreslerden biri. Tatlı nostaljisi: Meşhur Hisarönü Şambalicisi, 1942’den beri İzmir’e özgü şambali tatlısını yaşatan en önemli adreslerden...

Kahve: Kızlarağası Hanı’ndaki Kumda Kahve, çarşının en çok fotoğraflanan duraklarından. Yeni nesil kahve meraklılarının uğradığı adreslerden Kahve Deryası Kemeraltı ve çarşının nostaljik atmosferini yaşatan Feti’nin Yeri’yse geçmişle günümüz arasında köprü kuruyor.

İzmir’e döndüğümde yolum mutlaka buraya düşüyor. Çünkü bazı yerler sadece bir çarşı değildir, insanın kalbine yazılır.

Kemeraltı da benim çoçukluğumun sıcaklığının bugünlere taşındığı, İzmir’le güçlü bir bağ kurduğum en önemli durak. Ajans Türk editörleri gelişmelerin detaylarını aktarmayı sürdürüyor.