İnsan davranışlarının sırrı çözülüyor. Son ipucu sineklerin beyninden geldi

Bilim insanları, erkek ve dişi meyve sineklerinin beyinlerindeki ince farklılıkları ilk kez ayrıntılı biçimde karşılaştırdı. Erkek sineğin beynindeki 124 milyon sinir bağlantısını haritalayan araştırmacılar, küçük yapısal farklılıkların saldırganlık, kur yapma ve “aşk şarkıları” söyleme gibi davranışları nasıl şekillendirdiğini ortaya koydu.

Cambridge'deki bilim insanları, iki yıl önce dişi meyve sineğinin beynini haritalamalarının ardından bu kez erkek sineğin beynindeki her sinir hücresini ve bağlantıyı analiz etti. Elde edilen veriler üç boyutlu bir beyin ve sinir ağı haritasına dönüştürülerek dişi sineğin beyniyle karşılaştırıldı.

Cell dergisinde yayımlanan araştırmaya göre erkek ve dişi sineklerin beyinlerindeki hücrelerin yaklaşık yüzde 95'i ortak. Ancak geriye kalan yalnızca yüzde 5'lik bölüm, iki cinsiyet arasında önemli davranış farklılıklarının ortaya çıkması için yeterli.

Araştırmanın ortak başyazarlarından Dr. Isabella Beckett, küçük farklılıkların davranışlarda büyük değişikliklere yol açabildiğini belirtti.

Bilim insanları bu farklılıkları özellikle kur yapma, saldırganlık ve çiftleşme sırasında çıkarılan seslerle bağlantılı sinir devrelerinde tespit etti. Erkek sinekler kur yaparken dişinin hareketlerini takip ediyor.

Araştırmacılar, bu davranışı kontrol eden beyin devrelerini incelediklerinde erkeklerde görsel takibi güçlendiren ek bağlantılar bulunduğunu tespit etti. Daha büyük bir farklılık ise saldırganlıkla bağlantılı sinir devrelerinde ortaya çıktı.

Erkek sineklerin daha sık kavga etmesiyle bağlantılı olarak, beyinlerinde saldırganlığı yöneten devrelerin dişilere kıyasla çok daha yoğun biçimde bağlantılandığı görüldü. Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri de erkek sineklerin çiftleşme sırasında çıkardığı seslerle ilgili oldu.

Erkek meyve sinekleri, dişilere kur yaparken kanatlarını titreştirerek kendilerine özgü bir ses, bir tür “aşk şarkısı” çıkarıyor. Araştırmacılar erkek sineklerin beyninde bu sesi üretmeye yarayan ve dişilerde bulunmayan özel bir sinir ağı tespit etti.

Çalışmanın yazarlarından Dr. Philipp Schlegel, dişinin bu sesi beğenmesi halinde erkeğin yaklaşmasına izin verdiğini, çiftleşmeye hazır olmaması halinde ise erkeği fiziksel olarak uzaklaştırabildiğini anlattı.

Bilim insanları, erkek ve dişi sineklerdeki bu üç davranış farkının iki temel gen tarafından yönlendirildiğini uzun süredir biliyordu.

Ancak genlerin bu davranışları ortaya çıkarmak için beyinde tam olarak neyi değiştirdiği bugüne kadar görülememişti. Yeni beyin haritaları sayesinde araştırmacılar ilk kez bu genlerin oluşturduğu farklı sinir bağlantılarını doğrudan inceleyebildi.

Araştırmacılara göre bulgu, biyolojinin en önemli sorularından birine, “Genler davranışları nasıl etkiliyor?” sorusuna yanıt bulmak açısından önemli bir adım olabilir. Araştırmacılar, çalışmanın erkekler ve kadınlar arasındaki davranış farklılıklarını açıklamadığının özellikle altını çiziyor.

İnsan davranışlarının sineklerden çok daha karmaşık olduğu vurgulanıyor. Bununla birlikte araştırma, genetik farklılıkların sinir bağlantılarını nasıl değiştirdiğinin anlaşılmasına yardımcı olabilir.

Bilim insanları bu mekanizmanın daha iyi anlaşılmasının, genetik faktörlerin rol oynadığı otizm spektrum bozukluğu ve şizofreni gibi durumlara ilişkin araştırmalara katkı sağlayabileceğini düşünüyor.. Aynı zamanda analitik çerezler de kullanıyoruz..