İntihal tartışmalarının ardından istifa etmişti: Cambridge'in en genç siyah profesörü ölü bulundu

Cambridge Üniversitesi, siyah akademisyen Arday’in cuma günü yaşamını yitirdiğini doğruladı. Arday, görevinden ayrılmadan önce hakkında gündeme gelen intihal suçlamaları ve ırkçılık tartışmalarıyla kamuoyunun dikkatini çekmişti.

Londra Emniyet Müdürlüğü, 41 yaşındaki Jason Arday’in cuma günü öğleden sonra başkentin güneyindeki bir adreste hareketsiz halde bulunduğunu açıkladı. Polis, olayın ilk duyurusunda hayatını kaybeden kişinin kimliğini doğrulamamıştı.

Cambridge Üniversitesi Rektör Yardımcısı Deborah Prentice ise yayımladığı kısa açıklamada Arday’in ölümünden duyduğu üzüntüyü dile getirerek, “Bu trajik haberi almaktan derin bir üzüntü duyuyoruz” dedi. Jason Arday’in ailesi, akademisyenin çalışmaları ve özel yaşamına ilişkin ortaya atılan iddiaların ardından yürütüldüğünü belirttikleri “taciz kampanyasına” tepki gösterdi.

Aile, Arday’in yayıncısı Simon & Schuster aracılığıyla yaptığı açıklamada, hakkında yürütülen dezenformasyonun akademisyen üzerinde ağır bir baskı oluşturduğunu belirtti. Açıklamada, “İnsanların içindeki en iyiyi görmeye her zaman çalışan nazik bir insan olan Jason için dezenformasyon kampanyası çok ağır geldi” ifadelerine yer verildi.

Tartışmalar, bazı akademisyenler ile basında çıkan haberlerde, 2023’te Cambridge Üniversitesinin en genç siyah profesörü olan Jason Arday’in doktora tezinin bazı bölümlerinde intihal yaptığı yönündeki suçlamaların gündeme getirilmesiyle başladı. İddialar, Arday’in çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık politikalarından haksız biçimde yararlandığını savunan İngiliz sağ görüşlü medya kuruluşları ve yorumcular tarafından da gündemde tutuldu.

Arday, hakkında çeşitli iddialara ilişkin soruşturma başlatılacağının açıklanmasının ardından 5 Ağustos’ta Cambridge Üniversitesindeki profesörlük görevinden ve Jesus College üyeliğinden istifa ettiğini duyurdu. Arday, internette yayımladığı istifa mektubunda görevinden ayrılma kararının içinde bulunduğu “zorlu dönemi” sonlandırmanın “tek yolu” olduğunu ifade etmişti.

Konuya ilişkin edinilen son bilgilere göre; Ancak Arday, istifasının hakkında ortaya atılan iddiaları veya kendisiyle ilgili oluşturulan anlatıları kabul ettiği şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini özellikle vurgulamıştı. Londra polisi, Londra Ambulans Servisi’nden gelen ihbar üzerine ekiplerin Battersea bölgesindeki bir adrese sevk edildiğini ve içeride hareketsiz halde bir erkeğin bulunduğunu açıkladı.

Polis, yapılan incelemede 41 yaşındaki erkeğin olay yerinde hayatını kaybettiğinin belirlendiğini ve yakınlarına bilgi verildiğini bildirdi. Emniyet açıklamasında, ölümün şu aşamada beklenmedik olarak değerlendirildiği ancak şüpheli bir durum bulunmadığı belirtildi.

Olayla ilgili soruşturmanın sürdüğü, adli tıp incelemesi için gerekli işlemlerin başlatılacağı kaydedildi. İngiltere Eğitim Bakanı Lucy Powell, Jason Arday’in hayatını kaybettiği haberini “derin bir şok ve üzüntüyle” karşıladığını belirtti.

Powell, yaşananların ardından Arday’in ailesine bu zor süreçte mahremiyet tanınması çağrısında bulunarak, olayın merkezinde yakınları bulunan gerçek insanların olduğunun unutulmaması gerektiğini ifade etti. Jason Arday hakkında yürütülen tartışmalar, Cambridge Üniversitesi ile 2024’te ilişiği kesilen ABD’li akademisyen Nathan Cofnas’ın temmuz ayında gündeme getirdiği iddiaların ardından daha da büyüdü.

Kendisini “ırk gerçekçisi” olarak tanımlayan Cofnas, Arday’in doktora tezinin bazı bölümlerinin başka akademik çalışmalardan kopyalandığını öne sürdü. İddiaların ardından İngiliz basınından The Times ve The Telegraph da Arday’in akademik çalışmaları ve özel yaşamına ilişkin çok sayıda araştırma haberi yayımladı.

Jason Arday’in kişisel geçmişine dair bazı anlatımlar da kamuoyunda tartışma konusu oldu. Özellikle 35 günde 30 maraton koştuğu ve yardım kuruluşları için milyonlarca sterlin bağış topladığı yönündeki ifadeler mercek altına alındı.

Arday, bu ayın başında The Times’a verdiği röportajda akademik çalışmalarında bazı “hatalar” yaptığını kabul etti. Ancak kendisinin kamuoyuna “yalancı, hayalperest ve akademik sahtekâr” şeklinde yansıtıldığını savundu.

Arday ayrıca görevinden uzaklaştırılmasına yönelik kampanyanın ırkçı saiklerle yürütüldüğünü iddia etti. Jason Arday etrafında yaşanan tartışmalar, Cambridge Üniversitesi yerleşkesinde ve daha geniş akademik çevrelerde görüş ayrılıklarına neden oldu.

Geçen hafta bir grup üniversite akademisyeni, Rektör Yardımcısı Deborah Prentice’e mektup göndererek Arday’in profesörlüğe atanmasını eleştirdi ve sürecin bağımsız bir heyet tarafından incelenmesini talep etti. Öte yandan bazı akademisyenler de Arday’e destek veren ortak mektuplar yayımlayarak meslektaşlarının yanında olduklarını ifade etti.

Cambridge Üniversitesi Rektör Yardımcısı Deborah Prentice, çarşamba günü Jason Arday hakkında gündeme gelen usulsüzlük iddialarını “bir sapma” olarak nitelendirerek kapsamlı ve şeffaf bir soruşturma yürütüleceğini açıkladı. Prentice, yaşananların etnik azınlık kökenli diğer akademisyenleri zan altında bırakacak şekilde kullanılmaması gerektiğini vurguladı.

Amerikalı psikolog Prentice, soruşturmanın Arday’in üniversitedeki göreve atanma sürecinin yanı sıra görev yaptığı dönemi de kapsayacağını belirtti. İnceleme heyetinde Cambridge Üniversitesi dışından akademisyenlerin de yer alacağını ifade ett Arday'in "Great and Unfortunate Things" (Büyük ve Talihsiz Şeyler) adlı anı kitabı, bu ayın sonlarında İngiltere'de çıkmasından önce, cuma gününden bir gün önce ABD'de yayımlanmıştı.

Kitap da mercek altına alınan unsurlar arasında yer alıyordu. Ajans Türk editörleri gelişmelerin detaylarını aktarmayı sürdürüyor.