Küresel şirketlerin yeni yatırımlar için tercih ettiği sektörlerde 2025 yılında önemli bir değişim yaşandı. Ticaret savaşları, jeopolitik gerilimler ve küresel piyasalardaki belirsizliklere rağmen şirketler, dünya genelinde yaklaşık 1,1 trilyon dolarlık greenfield doğrudan yabancı yatırım (FDI) projesi açıkladı.
Visual Capitalist'in fDi Markets verilerini kullanarak hazırladığı çalışmaya göre, 2025 yılında yeni sermaye yatırımlarında iletişim sektörü öne çıktı. Sektör, 346 milyar dolarlık yatırım çekerek yenilenebilir enerjinin uzun süredir devam eden liderliğine son verdi.
Buradaki rakamlar yalnızca yeni sermaye yatırımı içeren greenfield FDI projelerini kapsıyor. Şirket birleşmeleri ve satın almaları ile şirketler arası krediler hesaplamaya dahil edilmiyor.
2025'te küresel doğrudan yabancı yatırımların en büyük adresi iletişim sektörü oldu.
Sektöre açıklanan greenfield yatırım tutarı 346 milyar dolara ulaşırken, iletişim sektörünün yatırım hacmi bir önceki yıla göre yüzde 88 arttı.
Söz konusu yatırımlar 812 projeden oluşurken, bunların 57'si 1 milyar doların üzerinde sermaye harcaması gerektiren mega projelerden meydana geldi.
İletişim sektörünün zirveye çıkmasında küresel ölçekte dijital altyapıya, veri merkezlerine ve iletişim teknolojilerine yönelik artan yatırım ihtiyacı etkili olurken, şirketlerin tedarik zincirlerini ve teknoloji altyapılarını yeniden yapılandırması da sermaye akışlarını destekledi.
Yenilenebilir enerji, 200 milyar dolarlık yatırımla 2025 yılında ikinci sırada yer aldı.
Sektör, 2019-2024 döneminde altı yıl boyunca küresel greenfield FDI'da en fazla yatırım çeken alan olmuştu. Ancak 2025'te bu liderlik sona erdi.
Yenilenebilir enerji yatırımları 2024'teki 264 milyar dolardan yaklaşık dörtte bir oranında gerileyerek 200 milyar dolara indi.
Visual Capitalist'e göre bu düşüşte ABD ve Avrupa Birliği başta olmak üzere büyük sanayi ekonomilerinin politika önceliklerini değiştirmesi etkili oldu.
İletişim ve yenilenebilir enerji sektörleri birlikte değerlendirildiğinde, iki sektörün 2025 yılında açıklanan toplam greenfield FDI'ın yaklaşık yarısını çektiği görülüyor.
Küresel yatırım haritasındaki en dikkat çekici gelişmelerden biri de çip ve yarı iletken sektöründe yaşandı.
Yarı iletkenlere yönelik greenfield yatırım tutarı 2025'te 138 milyar dolara ulaşarak sektör tarihindeki en yüksek seviyeyi gördü. Yatırımlar bir önceki yıla göre yüzde 10'dan fazla arttı.
Şirketlerin tedarik zincirlerini çeşitlendirme arayışı, yeni yarı iletken fabrikalarının kurulmasını hızlandırdı. Intel ve TSMC gibi büyük çip üreticileri de yüksek tutarlı sermaye harcaması planları açıklayan şirketler arasında yer aldı.
Ancak yarı iletken yatırımlarının coğrafi dağılımı oldukça yoğunlaşmış durumda. Kuzey Amerika ile Asya-Pasifik bölgesi, küresel greenfield yarı iletken yatırımlarının yüzde 97,5'ini aldı.
Bu durum, çip üretiminin küresel ekonomide stratejik öneminin artmasının yanı sıra, ülkelerin kritik teknoloji alanlarında kendi tedarik zincirlerini güçlendirme çabasını da ortaya koyuyor.
Listenin dördüncü sırasında gayrimenkul sektörü bulunuyor.
2025 yılında gayrimenkule yönelik greenfield FDI 112 milyar dolara ulaştı. Böylece sektör, iletişim, yenilenebilir enerji ve yarı iletkenlerin ardından 100 milyar doların üzerinde yatırım çeken tek sektör oldu.
Gayrimenkul yatırımları 2024'e kıyasla yaklaşık yüzde 15,7 arttı. Sektördeki yatırım tutarı aynı zamanda 2018'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
Bu yükseliş, gayrimenkul sektöründe arka arkaya beş yıllık büyüme döneminin ardından geldi.
Küresel doğrudan yabancı yatırım sıralamasında beşinci sırada metaller sektörü yer aldı.
Metal sektörüne 2025 yılında açıklanan greenfield yatırım tutarı 64 milyar dolar oldu.
Listenin altıncı sırasında ise kömür, petrol ve doğal gaz sektörü bulunuyor. Fosil yakıt sektörüne yönelik yatırımlar 61 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Ancak bu alanın yatırım hacminde belirgin bir gerileme yaşandı. Kömür, petrol ve doğal gaz yatırımları 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 31,3 azaldı. Böylece sektörün yatırımları üst üste ikinci yılda da gerilemiş oldu.
Taşımacılık ve depolama sektörü 2025 yılında 58 milyar dolarlık yatırım çekerek yedinci sırada yer aldı.
Sektör yatırımlarında ılımlı bir artış yaşanırken, açıklanan projelerin yaklaşık 145 bin kişilik istihdam yaratması bekleniyor.
Küresel ticaret rotalarının yeniden şekillendiği, tedarik zincirlerinin çeşitlendirildiği ve şirketlerin üretim merkezlerini farklı ülkelere yaymaya çalıştığı bir dönemde lojistik yatırımlarının önemini koruması dikkat çekiyor.
Listenin sekizinci sırasında yazılım ve BT hizmetleri bulunuyor. Bu alana 2025 yılında 39 milyar dolarlık greenfield yatırım açıklandı.
Kimya sektörü 35 milyar dolarla dokuzuncu sırada yer alırken, otomotiv üretimi 32 milyar dolarla ilk 10'da kendine yer buldu.
Böylece küresel şirketlerin 2025'te yeni yatırımlarında iletişim, yarı iletkenler ve yazılım gibi teknoloji odaklı alanların yanı sıra enerji, gayrimenkul, metal ve lojistik gibi stratejik sektörlere de yoğunlaştığı görüldü.
2025 verileri, küresel şirketlerin yatırım kararlarında yalnızca maliyet avantajının değil, stratejik altyapı ve tedarik zinciri güvenliğinin de giderek daha fazla önem kazandığını gösteriyor.
İletişim sektörünün bir yılda yüzde 88 büyüyerek zirveye çıkması, yarı iletken yatırımlarının rekor kırması ve yatırımların büyük bölümünün Kuzey Amerika ile Asya-Pasifik'te yoğunlaşması, küresel ekonominin teknoloji ve stratejik üretim kapasitesi etrafında yeniden şekillendiğine işaret ediyor.
Buna karşılık yenilenebilir enerji yatırımlarındaki düşüş ve kömür, petrol ve doğal gaz yatırımlarındaki yüzde 31,3'lük gerileme, enerji dönüşümünün devam etmekle birlikte yatırım temposunun ülkelerin politika tercihleri ve küresel ekonomik koşullarından güçlü biçimde etkilendiğini ortaya koyuyor.
Türkiye açısından bakıldığında ise bu tablo, küresel sermayeden daha fazla pay alabilmek için özellikle iletişim ve dijital altyapı, yarı iletkenler, yenilenebilir enerji, otomotiv, metaller, kimya ve lojistik gibi alanların önemini artırıyor. Ancak paylaşılan kaynak, ülkeler bazında yatırım dağılımı vermediği için Türkiye'nin bu sektörlerde 2025 yılında aldığı greenfield FDI tutarına ilişkin bu veriden hareketle bir rakam vermek mümkün değil.
Yorumlar