Türk şiirinde farklı tarzıyla yer edinen şair ve çevirmen: Can Yücel

Köy Enstitülerinin kurucusu, eski Milli Eğitim Bakanı ve öğretmen Hasan Ali Yücel'in oğlu, Canan Yücel Eronat'ın ikiz kardeşi ve ressam Su Yücel'in babası Can Yücel, 21 Ağustos 1926'da İstanbul Kumkapı'da dünyaya geldi. İlköğrenimini ikiz kardeşiyle birlikte Boğaziçi İlkokulu'nda alan şair, kardeşiyle sürekli kavga ettiği için üçüncü sınıftan itibaren eğitimini yatılı olarak tamamladı. Can Yücel, babasının görevleri dolayısıyla Ankara'ya taşındı ve 1938'de ortaöğrenimine kız kardeşi Canan'la birlikte Taş Mektep'te başladı. Ardından 1941'de lise öğrenimine Ankara Erkek Lisesi'nde devam eden Yücel, burada Cevdet Kudret'ten edebiyat dersi aldı. İlk şiirini 10 yaşında kaleme alan Can Yücel, ironik yönü ağır basan şiirlerinde, halk ağzına, halk türkülerinin deyişlerine ve argo sözlere yer verdi. Yücel, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Klasik Filoloji Bölümündeki eğitiminin ardından İngiltere'de Cambridge Üniversitesi'nde Latince ve Yunanca eğitim gördü. İngiltere'nin başkenti Londra'da BBC Radyo'nun Türkçe bölümünde spikerlik yapan usta şair, çeşitli elçiliklerde çevirmenlik görevi üstlendi. Can Yücel, askerliğini 1953'te Kore'de tamamladı.

Konuya ilişkin edinilen son bilgilere göre; Yalın dili ve farklı tarzıyla bilinen şair, 1956'da Güler Hanım ile evlendi. Bu evlilikten Güzel, Su ve Hasan adlı çocukları dünyaya gelen Yücel, 1958'de Türkiye'ye dönerek bir süre Bodrum ve Marmaris'te turist rehberi olarak çalıştı. Daha sonra bağımsız çevirmen ve şair olarak yaşamını sürdüren Yücel, 1989'dan sonra eşiyle Datça'ya yerleşti ve burada bir yandan şiirler yazmaya bir yandan da dergilerde yayımlanmak üzere yazılar göndermeye devam etti. İlk şiirleri, 1950'de yayımlanan ve daha sonra "Yazma" kitabında toplayan Yücel, 1945-1965'te Yenilikler, Beraber, Seçilmiş Hikayeler, Dost, Sosyal Adalet, Şiir Sanatı, Dönem, Yöne, Ant, İmece ve Papirus adlı dergilerde yazdı. Lorca, Shakespeare ve Brecht'in oyunlarını da çeviren şair Yücel, Shakespeare'in "Olmak ya da olmamak" anlamındaki "To be or not to be" cümlesini, "Bir ihtimal daha var, o da ölmek mi dersin" şeklinde Türkçeleştirmesiyle de dikkati çekti. Che Guevara ve eski Çin Komünist Partisi Başkanı Mao Zedong'dan çeviriler yaptığı gerekçesiyle 12 Mart 1971'de 15 yıl hapse mahkum olan Yücel, 1974'teki genel afla hapisten çıktı ve hapiste yazdığı "Bir Siyasinin Şiirleri" adlı kitabını yayımladı. Can Yücel'in 12 Eylül 1980 sonrasında kaleme aldığı "Rengahenk" isimli kitabı, müstehcen olduğu iddiasıyla toplatıldı. Dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e hakaret ettiği gerekçesiyle 1998'de Ankara 14.

Asliye Ceza Mahkemesi'nde yargılanan Yücel, 1 yıl 2 ay hapis cezasına mahkum edilirken, Yargıtay 9. Ceza Dairesi bu hükmü, "cezanın ertelenmesi gerektiği" görüşüyle bozdu. Yücel, çalışmalarını "Yazma", "Sevgi Duvarı", "Bir Siyasinin Şiirleri", "Ölüm ve Oğlum", "Şiir Alayı", "Rengahenk", "Gökyokuş", "Canfeda", "Çok bi Çocuk", "Kısadevre" ve "Kuzgunun Yavrusu" adlı kitaplarda topladı. Şair Can Yücel, 12 Ağustos 1999'da İzmir'de 73 yaşında öldü. Şairin vefatından sonra Datça Belediyesi ve ailesi tarafından, anısına edebiyat ve kültür-sanat şenlikleri düzenlenirken, Datça'daki evi müze haline getirildi. Anadolu Ajansı web sitesinde, AA Haber Akış Sistemi (HAS) üzerinden abonelere sunulan haberler, özetlenerek yayımlanmaktadır.Abonelik için lütfen iletişime geçiniz. Ajans Türk editörleri gelişmelerin detaylarını aktarmayı sürdürüyor.