Türkiye, NASA’nın Artemis Anlaşmaları’na Katıldı

Türkiye, uzay çalışmalarında uluslararası iş birliğini güçlendirecek önemli bir adım attı. Artemis Anlaşmaları, Washington’daki NASA Genel Merkezi’nde düzenlenen törenle Türkiye tarafından imzalandı.

Türkiye adına anlaşmayı Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır imzalarken, törende Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç ve Washington Büyükelçisi Sedat Önal’ın yanı sıra Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı da yer aldı. ABD tarafını ise NASA Direktörü Jared Isaacman ile ABD Dışişleri Bakanlığı Uzay ve Çevreden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Connor Tomlinson temsil etti.

Türkiye böylece Artemis Anlaşmaları’na imza atan 71’inci ülke oldu. İmza töreninde konuşan Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin uzay ve havacılık alanında son yıllarda önemli bir dönüşüm gerçekleştirdiğini belirtti.

Türkiye’nin uzay alanında sürdürülebilir bir görünürlüğe sahip olmayı ve uzayın tüm insanlığın yararına barışçıl şekilde kullanılmasına katkı sağlamayı hedeflediğini söyleyen Kacır, ABD ile uzay ve havacılık alanındaki iş birliğinin de son dönemde ivme kazandığına dikkat çekti. NASA Direktörü Jared Isaacman ise Türkiye’nin Artemis Anlaşmaları’na katılımını önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirdi.

Isaacman, Türkiye’nin uzay alanında “cesur bir vizyon” ortaya koyduğunu belirterek, ABD ve Türkiye’nin astronotları Ay’ın yüzeyine geri gönderme vizyonunu paylaştığını ifade etti. Anlaşmanın imzalanmasının ardından açıklamalarda bulunan Bakan Kacır, Türkiye’nin Ay çalışmalarına ilişkin yeni takvimi de paylaştı.

Kacır, 2027’nin ilk aylarında hibrit motora sahip bir uzay aracını Ay’a göndermeyi planladıklarını açıkladı. Bu görevle Türkiye’nin hem Ay yörüngesinden veri toplamayı hem de Ay’a erişen ülkeler arasındaki yerini almayı hedeflediğini belirten Kacır, Artemis Anlaşmaları’na katılımın da bu hedef doğrultusunda uluslararası iş birliğini geliştirecek bir zemin oluşturacağını söyledi.

Türkiye’nin Ay Araştırma Programı kapsamındaki AYAP-1 görevi, ülkenin Milli Uzay Programı’ndaki en önemli hedeflerden biri olarak öne çıkıyor. Kacır’ın açıklamalarında dikkat çeken bir diğer gelişme ise Türkiye’nin Somali’de uzay limanı inşasına başlaması oldu.

Bakan Kacır, uzay limanının Türkiye’nin küresel uzay ekonomisindeki konumunu güçlendirmesini ve ülkenin uzaya erişim konusunda daha bağımsız hareket edebilmesini sağlayacağını belirtti. Bu proje, Türkiye’nin uzay çalışmalarını yalnızca uydu ve uzay aracı geliştirme faaliyetleriyle sınırlı tutmayıp fırlatma ve uzaya erişim altyapısını da geliştirme hedefinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Artemis Anlaşmaları, 1967 tarihli Dış Uzay Anlaşması temelinde oluşturulan, uzayın sorumlu şekilde keşfedilmesi ve kullanılmasına yönelik bağlayıcı olmayan çok taraflı bir ilke ve kurallar bildirgesi niteliğinde. Anlaşma; Ay, Mars ve diğer gök cisimlerinde gerçekleştirilecek sivil uzay faaliyetlerinde ülkelerin ortak prensipler çerçevesinde hareket etmesini amaçlıyor.

Anlaşmalar ilk olarak 2020 yılında ABD, Kanada, Japonya, Avustralya, İtalya, Lüksemburg ve Birleşik Arap Emirlikleri tarafından imzalanmıştı. Türkiye’nin katılımıyla imzacı ülke sayısı 71’e yükseldi.

Türkiye’nin Artemis Anlaşmaları’na katılması, ülkenin kendi Ay programıyla uluslararası uzay faaliyetlerini aynı çerçevede buluşturması açısından önem taşıyor. Kacır, anlaşmanın özellikle Ay, Mars ve derin uzay çalışmalarında şeffaflık, veri paylaşımı ve birlikte çalışabilirlik ilkelerini güçlendirdiğini belirtti.

Türkiye’nin 2027 yılında gerçekleştirmeye hazırlandığı Ay misyonu kapsamında anlaşmaya imza atılmasının, uluslararası iş birliklerini daha ileri bir noktaya taşıyacak zemin oluşturduğunu ifade etti. Dolayısıyla Türkiye’nin Artemis’e katılımı, doğrudan NASA’nın Artemis görevlerine dahil olunması anlamına gelmiyor.

Ancak Türkiye’nin Ay ve derin uzay çalışmalarında Artemis ülkeleriyle bilimsel ve teknolojik iş birlikleri geliştirmesi için önemli bir uluslararası çerçeve oluşturuyor. Türkiye’nin Artemis’e katılımı, son dönemde insanlı uzay çalışmalarında elde edilen deneyimin ardından geldi.

Alper Gezeravcı, 2024 yılında Uluslararası Uzay İstasyonu’na gerçekleştirdiği görevle Türkiye’nin ilk astronotu oldu. Gezeravcı burada Türkiye tarafından hazırlanan bilimsel deneyleri gerçekleştirdi.

Türkiye’nin ikinci astronotu Tuva Cihangir Atasever ise aynı yıl Virgin Galactic’in VSS Unity aracıyla gerçekleştirilen yörünge altı uçuşa katıldı. Bu görevlerin ardından Türkiye’nin Ay misyonu ve daha geniş kapsamlı Milli Uzay Programı hedefleri için yeni bir dönem başlamış oldu.

Welcome to the Artemis Accords, Republic of Türkiye 🇹🇷 By signing the Artemis Accords, Türkiye has joined 70 other nations that have committed to the peaceful and prosperous exploration of space: https://t.co/sXqJuYoMQQ — NASA () August 31, 2026 NASA da Türkiye’nin anlaşmaya katılımını resmi sosyal medya hesabından duyurdu. NASA paylaşımında Türkiye’nin, uzayın barışçıl şekilde keşfedilmesi ve bu alanda refahın artırılması konusunda taahhütte bulunan diğer ülkelere katıldığı belirtilerek “Artemis Anlaşmaları’na hoş geldin, Türkiye” ifadelerine yer verildi.

Türkiye’nin Artemis Anlaşmaları’na katılmasıyla birlikte ülkenin uzay programında üç önemli başlık aynı dönemde öne çıkıyor: 2027 Ay misyonu, Somali’deki uzay limanı projesi ve uluslararası Artemis iş birliği. Yorumunuz gönderildi,onaylandıktan sonra yayımlanacak. Δ document.getElementById( "ak_js_1" ).setAttribute( "value", ( new Date() ).getTime() );