Dengeleri sarsacak atama, kritik koltuk değişti: İran’da yeni güç! Perde arkasında hangi hesap var?

İran ile ABD arasındaki gerilim, bölgede yaşanan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı üzerinden büyüyen kriz, Tahran’ın hem dış politikasını hem de güvenlik yapılanmasını yeniden şekillendirdi. Savaşın ardından ortaya çıkan yeni dengeler, İran yönetimindeki kritik makamların başındaki isimleri de yeniden gündeme taşıdı. Özellikle ülkenin güvenlik politikalarının belirlendiği en önemli mekanizmalardan birinde yaşanan son değişiklik, Tahran’ın önümüzdeki dönemde izleyeceği yol açısından dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıktı. Peki neler oldu? Yakından bakalım…İran’da ülkenin en kritik karar alma mekanizmalarından biri olan Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nin (SNSC) başında değişikliğe gidildi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkian’ın sözcüsü Seyed Mehdi Tabatabaei tarafından yapılan açıklamaya göre, uzun yıllar İran güvenlik ve askerî yapılanmasının en üst kademelerinde görev yapan Muhsin Rızai, konseyin yeni sekreteri oldu.Ancak atama duyurulsa da haber kısa süre sonra İran kaynakları tarafından kaldırıldı. İranlı ajansların aynı bilgiyi birbirine yakın zamanlarda yayımlayıp daha sonra kaldırması, kararın nihai aşamaya gelmeden servis edilmiş olabileceği ihtimalini gündeme taşıdı. Bu durum kafaları da karıştırdı. Ancak güçlü bir şekilde İran’da Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreterliğine Muhsin Rızai atandığı üzerinden duruluyor.

Konuya ilişkin edinilen son bilgilere göre; Peki, Muhsin Rızai kim, neden İran’da gündeme geldi? Nasıl bir denge oluşturabilir?Fotoğraflar: APDÖRT YILI AŞKIN SÜREDİR İRAN’IN GÜÇ MERKEZLERİNDEMuhsin Rızai, İran siyasetinde ve güvenlik bürokrasisinde uzun süredir etkili olan isimlerden biri. İran-Irak Savaşı sırasında İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu’nun başında bulunan Rızai, Devrim Muhafızları’nın ülkenin en güçlü askerî ve siyasi kurumlarından biri haline gelmesinde önemli rol oynayan isimler arasında gösteriliyor.Daha sonraki dönemde İran siyasetinde de aktif rol üstlenen Rızai, çeşitli dönemlerde cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday oldu ancak seçilemedi. Uzun siyasi ve askerî kariyeri nedeniyle Rızai, İran’ın hem askerî kanadını hem de siyasi sisteminin işleyişini yakından bilen isimlerden biri olarak değerlendiriliyor. Son dönemde ise İran’ın lideri Mücteba Hamaney’e danışmanlık yapan isimler arasında yer aldı. LARİCANİ’NİN ARDINDAN İKİNCİ DEĞİŞİKLİKYüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nde son aylarda yaşanan değişiklikler ise İran’ın iç güvenlik ve dış politika karar mekanizmalarında önemli bir yeniden yapılanmaya işaret ediyor. Konseyin önceki sekreteri Ali Laricani, Mart 2026’da İran’a yönelik ABD-İsrail saldırıları sırasında düzenlenen saldırıda hayatını kaybetmişti. Laricani’nin ardından 24 Mart’ta Muhammed Bakır Zülkadir konseyin sekreterliğine getirilmişti.Ancak Zülkadir’in görev süresi yalnızca birkaç ay sürdü. Rızai’nin atanmasıyla birlikte konseyin başındaki isim bir kez daha değişmiş oldu, Zülkadir’in ise yeni bir göreve atanacağı açıklandı.

Bu değişiklik İran ile ABD arasında Hürmüz Boğazı’nın geleceği ve bölgedeki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerin sürdüğü bir dönemde gerçekleşmesi nedeniyle dikkat çekiyor. ATAMA, İÇ DENGELER AÇISINDAN NE ANLAMA GELİYOR?Rızai’nin yeni görevi İran’ın yalnızca dış politikasında değil, ülke içerisindeki güç dengeleri açısından da önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor. New York Times’a konuşan İran güvenliği uzmanı Hamidreza Azizi’ye göre Rızai’nin atanması, İran’ın uzun süredir güvenlik ve askerî kademelerinde bulunan deneyimli isimlerin konumlarını koruduğunu ve güçlerini pekiştirdiğini gösteriyor.Azizi, Rızai’nin 40 yılı aşkın süredir İran’ın askerî ve siyasi sisteminin en üst kademelerinde yer aldığına dikkat çekiyor. Bu nedenle Rızai’nin yeni görevi, daha genç bir siyasi elitin önünü açacak bir değişimden ziyade, mevcut güvenlik yapılanmasının devamı olarak yorumlanıyor. Azizi ayrıca atamanın, Parlamento Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’a karşı bir denge arayışının parçası olabileceği görüşünde.Kalibaf da geçmişinde Devrim Muhafızları bünyesinde görev yapmış deneyimli bir komutan. Aynı zamanda İran Parlamentosu’nun başkanlığını yürütüyor ve ülkenin ABD ile yürüttüğü diplomatik girişimlerde önemli isimlerden biri olarak öne çıkıyor. Bu nedenle Rızai’nin güvenlik konseyinin başına getirilmesinin, İran yönetimi içerisindeki farklı güç merkezleri arasında denge kurma amacı taşıyabileceği değerlendiriliyor. Mohsen Rezaei has been appointed as the Supreme Leader’s representative at Iran’s Supreme National Security Council, Mojtaba Khamenei’s media office said on Sunday.https://t.co/lCkclCx9MW Ajans Türk editörleri gelişmelerin detaylarını aktarmayı sürdürüyor.