Bu yıl El Nino neredeyse her ay yeniden gündeme geliyor. Pasifik Okyanusu’ndan gelen yeni veriler, bilim insanlarının iklim beklentilerini sürekli güncellemesine neden olurken, son modellemeler El Niño’nun daha önce tahmin edilenden daha güçlü bir seyir izleyebileceğine işaret ediyor.Küresel ölçekte etkileri şimdiden hissedilmeye başlayan bu süreç, dünyanın birçok bölgesinde aşırı sıcaklıklar, kuraklık ve orman yangınlarıyla kendini gösteriyor. Uzmanlara göre güçlenen El Nino, tek başına hava olaylarını belirlemese de mevcut sıcaklık artışlarını ve aşırı hava olaylarının etkisini artırabilecek önemli bir iklim faktörü olarak öne çıkıyor.SON UYARILAR ÇOK KRİTİK BİR DÖNEMDE GELDİSon dönemde Avrupa’dan Asya’ya birçok bölgede olağanüstü hava olayları yaşandı. Fransa ve İspanya’da meydana gelen büyük orman yangınları yüz binlerce kişinin tahliye edilmesine neden olurken, Fransa’da on binlerce hektarlık ormanlık alan zarar gördü.İngiltere ve Galler ise meteorolojik kayıtların tutulmaya başlanmasından bu yana en kurak temmuz aylarından birini yaşadı. Resmî verilere göre İngiltere genelinde aylık yağış miktarı uzun yıllar ortalamasının yalnızca yaklaşık yüzde 10’u seviyesinde kaldı.Doğu Asya’da da sıcak hava dalgaları yaşamı olumsuz etkiledi. Güney Kore’de sıcaklıkların 42,5 dereceye kadar yükselmesi üzerine yetkililer vatandaşlara açık hava faaliyetlerini durdurmaları yönünde uyarılarda bulundu. Türkiye’de de son dönemde etkili olan aşırı sıcaklar ve peş peşe yaşanan orman yangınları, küresel iklim gündemindeki gelişmeleri daha yakından takip edilir hale getirdi.* Peki güçlenen El Nino dünya genelinde ne zaman daha belirgin hale gelecek?* Türkiye bu süreçten nasıl etkilenecek? * Ağustos ayında hava koşulları nasıl şekillenecek? * Bu hafta bizi nasıl bir hava bekliyor?Tüm bu soruların yanıtlarını İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Meteoroloji Uzmanı Dr. Güven Özdemir ile değerlendirdik.Ancak uzman değerlendirmelerine geçmeden önce, El Nino’daki son veriler ne söylüyor, bilim insanlarını endişelendiren gelişmeler neler, buna yakından bakalım...TEMMUZ VERİLERİ SÜRECİ DEĞİŞTİRDİ AĞUSTOS-EKİM ARASINA DİKKATTemmuz ayında açıklanan son iklim verileri, El Nino’nun beklenenden daha hızlı güçlendiğini ortaya koydu. Dünya Meteoroloji Örgütü, bu veriler ışığında El Nino’nun ağustos ile ekim ayları arasında istikrarlı biçimde güçlenerek ‘daha güçlü’ seviyeye ulaşmasının beklendiğini açıkladı. Kuruma göre söz konusu gelişme, dünyanın birçok bölgesinde mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıkların görülmesine ve yağış rejimlerinde önemli değişikliklerin yaşanmasına neden olabilir.Bilim insanlarının en yakından takip ettiği göstergelerden biri olan tropikal Pasifik’teki deniz yüzeyi sıcaklıkları da son verilerle dikkat çekici seviyelere ulaştı.Yine Dünya Meteoroloji Örgütü değerlendirmelerine göre, bazı kritik bölgelerde deniz yüzeyi sıcaklıklarının mevsim ortalamasının yaklaşık 2,9 derece üzerine çıkması bekleniyor. Temmuz ayında ise bu fark yaklaşık 2,1 derece olarak ölçüldü.
Konuya ilişkin edinilen son bilgilere göre; Uzmanlar, bu yükselişin El Nino’nun beklenenden daha güçlü bir seyir izlediğine işaret ettiğini ve okyanus sıcaklıklarının önümüzdeki aylarda daha da artabileceğini belirtiyor. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’DEN DİKKAT ÇEKEN AÇIKLAMA Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, El Nino’nun etkilerine ilişkin yaptığı değerlendirmede dünyanın zaten ciddi bir iklim kriziyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekti. Guterres, El Nino’nun mevcut sıcak hava dalgaları, büyük orman yangınları ve rekor seviyelere ulaşan deniz sıcaklıklarını daha da şiddetlendirebileceğini belirterek, küresel ölçekte iklim risklerinin arttığını ifade etti. Dünya Meteoroloji Örgütü Genel Sekreteri Celeste Saulo da El Nino’nun yalnızca bir tehdit olarak görülmemesi gerektiğini, aynı zamanda ülkelerin gerekli önlemleri alabilmesi için önemli bir hazırlık süreci sunduğunu belirtti. Saulo, okyanus sıcaklıklarının tarihi seviyelere ulaştığı ve küresel sıcaklıkların hızla yükseldiği mevcut ortamda gelişen El Nino’nun, hükümetlere ve yerel yönetimlere olası riskleri önceden tespit ederek gerekli tedbirleri alma fırsatı sunduğunu ifade etti. ‘1998 VE 2016’DA YAŞANAN EL NİNO’YA GÖRE DAHA SICAK BİR İKLİME İŞARET EDİYOR’ Dr. Güven Özdemir de El Nino’nun beklenenden daha güçlü gelişme ihtimalinin arttığına dikkat çekerek, bazı deneysel iklim modellerinin 2026 sonbaharı ile kış başlangıcında ‘çok güçlü El Nino’ seviyesine ulaşılabileceğine işaret ettiğini belirtti.Özdemir, “Bu durumda küresel sıcaklık rekorları kırılabilme olasılığı oldukça yüksek görülüyor. Ancak bunun tek nedeni El Nino değil. Rekor ihtimali çeşitli nedenlere bağlı. En önemlisi de küresel ısınma. El Nino, Pasifik Okyanusu’nda biriken ısıyı atmosfere aktararak küresel sıcaklık ortalamalarını yükseltiyor.
Geçmişte 1997-98 ve 2015-16 dönemlerinde yaşanan güçlü El Nino olayları da en sıcak yılların görülmesine neden oldu. Bugün ise başlangıç koşulları 1998 ve 2016’ya göre daha sıcak bir iklime işaret ediyor. Bu nedenle aynı büyüklükte hatta daha güçlü bir El Nino’nun etkileri çok daha belirgin olabilir” ifadelerini kullandı. Yağış: Haftanın büyük bölümünde yağış beklenmiyor. Ancak hafta ortası veya sonuna doğru atmosferdeki küçük ölçekli değişimlere bağlı olarak İstanbul’un kuzey ve doğu ilçelerinde kısa süreli yerel gök gürültülü sağanak ihtimali tamamen göz ardı edilemez. Şu anki verilere göre yaygın ve uzun süreli bir yağış sistemi görünmüyor. İstanbul’da esas dikkat edilmesi gereken unsur nem olacağını vurgulayan Dr. Özdemir, “Özellikle kıyı ilçelerinde öğle saatlerinde hava sıcaklığı 31-32 derece olsa bile, yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklık 35-38 derece seviyelerine ulaşabilir. Bu nedenle 11.00-16.00 saatleri arasında uzun süre güneş altında kalınmaması faydalı olacaktır” dedi. Türkiye ve dünyadaki en güncel gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin. Ajans Türk editörleri gelişmelerin detaylarını aktarmayı sürdürüyor.
Yorumlar