İsrail Başbakanı Netanyahu, Gazze Şeridi’nin geleceğine ilişkin ABD Başkanı Donald Trump ile yaşanabilecek diplomatik krizin daha da büyümesini önlemek için en güvendiği isimlerden birini Washington’a gönderdi.
Netanyahu’nun kamuoyunda ve İsrail siyasetinde yaygın olarak kullanılan ‘Bibi’ lakabına atıfla ‘Bibi’nin beyni’ olarak tanınan Ron Dermer’in ABD’ye gönderilmesi, İsrail Başbakanı’nın Beyaz Saray ile Gazze konusunda yaşanan anlaşmazlığın iki ülke arasındaki ilişkilere zarar vermesini engellemeye çalıştığını gösteriyor.
Peki, Ron Dermer kim? Washington ile Tel Aviv arasındaki bu kritik dönemde nasıl bir rol oynayabilir?Ron Dermer / Fotoğraflar: APTRUMP ‘TARİHİ İLERLEME’ DEDİ, NETANYAHU İTİRAZ ETTİÖncelikle Trump ile Netanyahu arasında yaşanan gerilimin temelinde ne olduğuna bakalım. Krizin odağında, Trump’ın Gazze’nin geleceğine ilişkin ortaya koyduğu yeni anlaşma bulunuyor. Trump geçtiğimiz hafta, kendi barış heyeti ile Hamas arasındaki görüşmelerde ‘tarihî bir ilerleme’ sağlandığını duyurdu. Ortaya çıkan çerçeveye göre Hamas, İsrail Savunma Kuvvetleri’nin Gazze’den çekilmesi karşılığında silahların teslim edilmesi sürecine prensipte razı oldu. Ancak anlaşmanın bütün ayrıntıları henüz tam anlamıyla kesinleşmiş değil.
The Telegraph’ta yer alan habere göre planın temelinde, Hamas’ın elindeki silahların bir Filistin gücüne teslim edilmesi ve bu silahların Gazze Şeridi içerisinde depolanması bulunuyor. Buna karşılık İsrail güçlerinin de Gazze’den kademeli olarak çekilmesi öngörülüyor.
Yine aynı haberde anlaşmanın dikkat çeken yönlerinden biri, doğrudan ‘silahsızlanma’ ifadesinin kullanılmaması olarak gösterildi. Bunun yerine daha aşamalı bir model benimsendiği iddia ediliyor. Bu yaklaşım, Kuzey İrlanda’daki silah bırakma süreçlerine benzetiliyor. Bu ayrıntı Hamas açısından da önemli. Çünkü böylelikle Hamas’ın tamamen teslim olduğu veya askerî olarak kesin biçimde yenildiği görüntüsünün ortaya çıkması engellenmiş oluyor.
Netanyahu’nun da işte tam bu noktada Ron Dermer’i ABD’ye göndererek bu gerilimi yatıştırmaya çalıştığı düşünülüyor. Peki Dermer başarılı olabilir mi?WASHINGTON’A KRİTİK GÖREVLE GÖNDERİLDİFlorida doğumlu olan Ron Dermer, 2013-2021 yılları arasında İsrail’in Washington Büyükelçisi olarak görev yaptı. Büyükelçilik döneminde hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat çevrelerle yakın ilişkiler kuran Dermer, İsrail’in ABD ile diplomatik ve güvenlik ilişkilerinin yürütülmesinde önemli bir rol üstlendi.Daha sonra Netanyahu hükümetinde stratejik işler bakanı olarak görev yapan Dermer, özellikle Gazze ve ABD-İsrail ilişkileri gibi kritik konularda Başbakan’ın en önemli danışmanlarından biri haline geldi. Geçtiğimiz yıl Gazze’deki rehine kriziyle ilgili bir anlaşmaya varılmasında da kilit rol oynadı ve kasım ayında bu görevinden ayrıldı. Şimdi ise Washington’a farklı bir amaçla gönderiliyor: Netanyahu ile Trump arasındaki anlaşmazlığın daha büyük bir diplomatik krize dönüşmesini engellemek.Telegraph’ta yer alan haberde İsrail hükümetine yakın bir kaynak, Dermer’in Amerikalı yetkilileri ve Amerikan siyasetini Netanyahu hükümetindeki diğer isimlerden daha iyi bildiğini savunarak, “Dermer’den daha iyi Amerikalıları anlayan veya onlarla daha iyi çalışan kimse yok” değerlendirmesinde bulundu.
Bu nedenle Dermer’in Washington ziyareti, sıradan bir diplomatik temas olarak görülmüyor. Netanyahu’nun, Trump yönetimine İsrail’in itirazlarını anlatırken aynı zamanda iki ülke arasındaki stratejik ilişkinin zarar görmemesi için deneyimli bir arabulucuyu devreye soktuğu düşünülüyor.
Gofman’ın operasyonun başarısızlığının sorumluluğunu siyasi üstlerinden uzaklaştırmaya çalıştığı ileri sürülüyor. Ancak Channel 12’nin aktardığı bir güvenlik kaynağı, söz konusu iki yetkilinin MOSSAD’dan tamamen ayrılmadığını, kurum içerisinde başka görevlerde kalacağını belirtti. Aynı kaynağa göre görev değişiklikleri daha geniş kapsamlı bir kurumsal yeniden yapılanmanın parçası.Bu nedenle Dermer’in Washington ziyareti, Gazze müzakerelerinin ötesinde, Netanyahu’nun hem dış politikada hem de iç siyasette karşı karşıya olduğu baskıyı yönetme çabasının önemli bir göstergesi olarak öne çıkıyor.
Yorumlar